Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 25) Yayımlandı

Bilindiği üzere Türkiye’de kurulu fon ve yatırım ortaklıklarının (emeklilik yatırım fonları hariç) kazanç istisnası KVK Md. 5/1-d düzenlenmiştir. 7524 Sayılı Kanun ile 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere bu fon ve ortaklıkların sahip oldukları taşınmazlardan elde ettikleri kazançların en az %50’sinin kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin KV beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar ortaklara kar payı olarak dağıtılması şartı getirilmiştir.

Düzenleme ile ilgili açıklamalar 23 Seri No.lu KVGT ile yapılmıştır. Ancak, uygulamadaki tereddütleri gidermek amacıyla konuyla ilgili ek açıklamalar 25 Seri No.lu KVGT ile yapılmıştır. Buna göre;

• 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara ilişkin avans kar payları kar dağıtımı hesaplamasında dikkate alınacaktır
• Kar dağıtımına esas tutar taşınmaz kazancıdır
• Taşınmaz kazancı, taşınmazlardan elde edilen hasılattan, bu faaliyet nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunacak kazançtır
• Taşınmaza ilişkin faaliyet veya toplamda tüm faaliyetlerin zararla sonuçlanması halinde kar dağıtım şartı söz konusu olmayacaktır
• Taşınmaza ilişkin faaliyet karla, diğer faaliyetlerin zararla sonuçlanması ve toplam kazancın taşınmazlardan elde edilen kazançtan düşük olması halinde, bu kazancın yarısının dağıtılması istisna uygulaması için yeterli olacaktır
• Taşınmazlara ilişkin faaliyetler ile bu kapsama girmeyen işlerin birlikte yürütülmesi halinde, müşterek genel giderler, bu faaliyetlerin cari yılda oluşan maliyetlerinin oranı nispetinde dağıtılacaktır.Müşterek kullanılan tesisat, makine ve vasıtaların amortismanları ise her bir işte kullanılan gün sayısına göre dağıtıma konu edilecektir. Sürenin tespit edilemediği durumda, müşterek genel giderler ile birlikte dağıtım söz konusu olacaktır
• Dağıtılması gereken taşınmaz kazancı tespitinde, söz konusu kazanca isabet eden TTK kanuni yedek akçeler dikkate alınacak, bu tutar düşüldükten sonraki kazancın %50’si dağıtıma konu edilecektir
• Karın sermayeye eklenmesi kar dağıtımı olarak kabul edilmeyecektir
• Sermaye Piyasası Kanununa göre belirlenen net dağıtılabilir kar esas alınarak kar dağıtımı yapılacaktır. Ancak, bu karın VUK kayıtları kapsamında tespit edilen karı aşmayacağı tabidir. Sermaye piyasası mevzuatına göre tespit edilen karın, VUK kayıtlarına göre tespit edilen kardan düşük olması durumunda ise, sermaye piyasası mevzuatına göre tespit edilen kar esas alınacaktır

KVK Md. 5 kapsamında düzenlenen istisnalar ile ilgili ana kural, kurumların, KV’den istisna edilen kazançlarına ilişkin giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı kurum kazancından indirimin kabul edilmeyeceğidir. Ancak, iştirak hissesi alımıyla ilgili finansman giderler, kurum kazancından indirilebilir.

Tebliğ ile faaliyet bazlı ve işlem bazlı istisnalar örnekler verilerek tanımlanmış ve kar-zarar mahsubu bakımından farklı değerlendirileceği açıklanmıştır.

Faaliyet esaslı istisnalarda aynı faaliyet kapsamındaki kazanç ve zararlar birlikte dikkate alınırken; işlem bazlı istisnalarda her işlem ayrı değerlendirilecektir. Bu yaklaşım teknoloji geliştirme bölgeleri, serbest bölgeler, yurtdışı şube kazançları ve iştirak kazançları gibi birçok istisna uygulaması açısından önem taşımaktadır.

Tebliğde faaliyet esaslı istisnaların, aynı istisna konusundaki tüm faaliyetlerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda oluşan kazanca ilişkin olduğu belirtilerek, aşağıdaki örneklere yer verilmiştir;

• Yatırım fon ve ortaklıklarının kazanç istisnası (taşınmazlardan elde edilen kazançlar hariç)
• Yurt dışı şube kazançları istisnası
• Yurt dışı inşaat, onarım, montaj ve teknik hizmetler kazanç istisnası
• Eğitim ve öğretim kazanç istisnası
• Risturn kazanç istisnası
• Yabancı fon kazançlarının vergilendirilmesinde yönetici şirketlere ilişkin kazanç istisnası
• Sınai mülkiyet hakları satış kazancı istisnası
• Türk uluslararası gemi siciline kayıtlı gemilerin işletilmesinden sağlanan kazanç istisnası
• Serbest bölgelerde elde edilen kazanç istisnası
• Teknoloji geliştirme bölgelerinde elde edilen kazanç istisnası
• Araştırma altyapılarının Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarda istisna

Diğer taraftan, işlem esaslı istisnalar, hesap dönemi içerisindeki her bir işleme bağlı olarak ayrı ayrı doğan kazançlara ilişkindir. Tebliğde işlem bazlı istisnalara örnekler aşağıdaki şekilde verilmiştir;

• İştirak kazançları istisnası
• Yurt dışı iştirak kazançları istisnası
• Yurt dışı iştirak hissesi satış kazancı istisnası
• Emisyon primi kazancı istisnası
• Taşınmaz, iştirak hisseleri ve fon satış kazancı istisnası
• Bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine veya TMSF'ye borçlu durumda olanların taşınmaz veya iştirak hisselerinin satış kazancı istisnası
• Sat-kirala-geri al işlemlerine yönelik kazanç istisnası
• Varlık kiralama işlemlerinden elde edilen kazanç istisnası
• Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazanç istisnası

Tebliğ ile nakdi sermaye artırımı yapılan hesap döneminde, nakdi sermaye arttırımı faiz indiriminden yıllık hesap dönemi yanısıra 4. Geçici Vergilendirme dönemi itibarıyla da yararlanabileceği açıklığa kavuşturulmuştur.