Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:26)
17 Temmuz 2026
4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 26) ile, 7577 sayılı ve 7582 sayılı Kanunlarla 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yapılan değişikliklerin uygulamasına ilişkin önemli açıklamalar yapılmıştır.
Tebliğ ile özellikle;
ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Bu Vergi Uyarımızda Tebliğ ile getirilen düzenlemeler uygulamaya ilişkin açıklamalar ve Tebliğde yer alan örnekler çerçevesinde özetlenmektedir.
Tebliğ ile özellikle;
- vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşlarına tanınan kurumlar vergisi istisnasının kapsamı
- yurt dışından satın alınan malların Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleştirilen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden elde edilen kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi indirimi
- nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettikleri kazançlara sağlanan kurumlar vergisi indirimi
- üretim ve zirai faaliyetlerden elde edilen kazançlar için uygulanacak %12,5 kurumlar vergisi oranı
- fason üretim faaliyetlerinin indirimli kurumlar vergisi uygulamasındaki yeri
- üretim ve ihracat faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda farklı indirimli kurumlar vergisi oranlarının birlikte uygulanması ile
- yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin düzenlemeler
ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Bu Vergi Uyarımızda Tebliğ ile getirilen düzenlemeler uygulamaya ilişkin açıklamalar ve Tebliğde yer alan örnekler çerçevesinde özetlenmektedir.
- Vakıf Üniversiteleri Bünyesinde Faaliyet Gösteren Sağlık Kuruluşlarına İlişkin Kurumlar Vergisi İstisnası7582 sayılı Kanun ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4. maddesinde yapılan değişiklik sonrasında, vakıf üniversiteleri tarafından işletilen sağlık kuruluşlarına uygulanan kurumlar vergisi istisnasının kapsamı yeniden belirlenmiştir.
Tebliğde yapılan açıklamaya göre, vakıf üniversitelerine ait;- hastaneler
- tıp merkezleri
- poliklinikler
- ağız ve diş sağlığı merkezleri
- diyaliz merkezleri
- fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri
- laboratuvarlar ve benzeri sağlık kuruluşları tarafından bedel karşılığında sunulan sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançlar, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren kurumlar vergisi istisnası kapsamında değerlendirilmeyecektir
Dolayısıyla, söz konusu sağlık kuruluşlarının bu tarihten itibaren elde edecekleri kazançlar genel hükümler çerçevesinde kurumlar vergisine tabi olacaktır.
Bununla birlikte Tebliğde, vakıf üniversitelerinin eğitim ve öğretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar bakımından mevcut kurumlar vergisi istisnasının devam ettiği özellikle vurgulanmıştır. Başka bir ifadeyle yapılan değişiklik yalnızca ücret karşılığında sunulan sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançları etkilemektedir.
Ayrıca Tebliğde, sağlık hizmeti ile eğitim faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğü yapılarda, istisna kapsamındaki kazanç ile vergiye tabi kazancın ayrı ayrı izlenmesi gerektiği belirtilmiş; giderlerin ortak olması halinde ise makul ve objektif bir dağıtım anahtarı kullanılarak ilgili faaliyetlere dağıtılması gerektiği açıklanmıştır. Böylece yalnızca sağlık faaliyetlerine isabet eden kazanç üzerinden kurumlar vergisi hesaplanacağı netleştirilmiştir. - Transit Ticaret ve Yurt Dışı Ticaret Aracılık Kazançlarında Yeni Kurumlar Vergisi İndirimi7582 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10. maddesine eklenen düzenleme kapsamında, uluslararası ticaret faaliyetlerini Türkiye'den yöneten şirketlerin rekabet gücünün artırılması amacıyla yeni bir kurumlar vergisi indirimi uygulaması getirilmiştir.
Tebliğde yapılan açıklamaya göre, tam mükellef kurumların;- yurt dışından satın aldıkları malları Türkiye'ye getirmeksizin yeniden yurt dışında satmalarından elde ettikleri kazançlar ile
- yurt dışında gerçekleştirilen mal alım satımlarına ilişkin aracılık faaliyetlerinden elde ettikleri komisyon ve benzeri gelirler
belirli şartların sağlanması halinde kurumlar vergisi matrahından indirilebilecektir.
Genel uygulamada indirim oranı %95 olarak belirlenmiştir.
Buna karşılık;- 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında Cumhurbaşkanınca belirlenen endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren kurumlar ile
- İstanbul Finans Merkezi Kanunu kapsamında katılımcı belgesi alarak faaliyet gösteren kurumlar
bakımından indirim oranı %100 olarak uygulanacaktır.
İndirimden Yararlanma Şartları
Tebliğde, söz konusu indirimden yararlanılabilmesi için aşağıdaki şartların birlikte sağlanması gerektiği belirtilmiştir.
Tebliğ ayrıca, yalnızca bu faaliyetlerden doğan ticari kazançların indirim kapsamında olduğunu; faiz gelirleri, kur farkları, iştirak kazançları veya faaliyetle doğrudan bağlantısı bulunmayan diğer gelir unsurlarının indirim hesabına dahil edilmeyeceğini açıklamaktadır.
Uygulama Örneği 1 – Transit Ticaret Kazancı
Tebliğde yer verilen ilk örnekte, Türkiye'de tam mükellef olan (A) A.Ş., Almanya'da mukim bir üreticiden satın aldığı malları Türkiye'ye getirmeksizin Mısır'da mukim başka bir şirkete satmaktadır.
Şirket bu işlem sonucunda 1.000.000 TL kazanç elde etmiş ve söz konusu kazancı kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihten önce Türkiye'ye transfer etmiştir.
Tebliğe göre;
mallar Türkiye'ye hiç getirilmemiş,
satış tamamen yurt dışında gerçekleşmiş,
kazanç süresinde Türkiye'ye transfer edilmiş olduğundan,
elde edilen kazancın %95'i, yani 950.000 TL, kurum kazancından indirilebilecektir.
Dolayısıyla şirket yalnızca kalan 50.000 TL üzerinden kurumlar vergisi hesaplayacaktır.
Uygulama Örneği 2 – Yurt Dışındaki Mal Alım Satımına Aracılık Faaliyeti
Tebliğde yer verilen ikinci örnekte, (C) A.Ş., İstanbul'da mukim bir şirket olarak Mısır'da mukim satıcı ile Fransa'da mukim alıcı arasında gerçekleştirilen mal alım satımına aracılık etmektedir.
Şirket bu faaliyet karşılığında 400.000 TL aracılık komisyonu elde etmiş ve söz konusu kazancı yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer etmiştir.
Tebliğde yapılan açıklamaya göre;
Bu şartların tamamının sağlanması nedeniyle 400.000 TL tutarındaki aracılık kazancının %95'i, yani 380.000 TL, kurum kazancından indirilebilecektir. Böylece yalnızca 20.000 TL kurumlar vergisine tabi olacaktır.
Uygulama Örneği 3 – İstanbul Finans Merkezi Katılımcıları İçin %100 İndirim
Üçüncü örnekte, İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren (C) A.Ş., Japonya'da mukim bir firmadan satın aldığı ürünleri Türkiye'ye getirmeksizin Birleşik Arap Emirlikleri'nde mukim bir firmaya satmaktadır.
Şirket bu işlemden 2.000.000 TL kazanç elde etmiş ve söz konusu kazancın tamamını kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içerisinde Türkiye'ye transfer etmiştir.
Normal şartlarda bu faaliyet için uygulanacak indirim oranı %95 olmakla birlikte, şirketin İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesiyle faaliyet göstermesi nedeniyle Tebliğde öngörülen özel düzenleme uygulanacaktır.
Bu kapsamda şirket, 2.000.000 TL tutarındaki kazancın tamamını (%100) kurum kazancından indirebilecektir.
Bu örnekle Tebliğ, İstanbul Finans Merkezi katılımcıları bakımından getirilen ilave teşvikin uygulamasını somutlaştırmaktadır.
Uygulama Örneği 4 – İndirimin Uygulanamayacağı Durum
Dördüncü örnekte ise Tebliğ, indirimin uygulanamayacağı bir durumu açıklamaktadır.
Örnekte (A) A.Ş., Almanya'da mukim bir firmadan satın aldığı malları Türkiye'deki antrepoya getirmekte, daha sonra ise bu malları Fransa'da mukim müşterisine satmaktadır.
Her ne kadar satış yurt dışındaki bir müşteriye yapılmış olsa da, malların Türkiye'deki antrepoya getirilmiş olması nedeniyle Kanunda öngörülen temel şartlardan biri ihlal edilmektedir.
Dolayısıyla söz konusu satıştan elde edilen kazanç için %95 kurumlar vergisi indirimi uygulanamayacaktır.
Tebliğ bu örnekle, malların Türkiye'ye fiilen giriş yapması halinde, daha sonra tekrar yurt dışına satılmış olsalar dahi düzenlemeden yararlanılamayacağını açıkça ortaya koymaktadır.
İndirime Konu Kazancın Tespiti
Tebliğde, indirim tutarının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslara da ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
Buna göre, indirim hesabında esas alınacak kazanç; indirim kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan, bu faaliyetlere ilişkin maliyetler ile gider unsurlarının düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.
Faaliyetlerini hem indirim kapsamındaki hem de indirim kapsamında olmayan işlemlerle birlikte yürüten mükelleflerin;
ayrı ayrı izleyebilecek şekilde muhasebe kayıtlarını oluşturmaları gerekmektedir.
Bu şekilde indirim hesabına yalnızca ilgili faaliyete isabet eden gerçek kazanç dahil edilecektir.
İndirim Kapsamına Girmeyen Gelirler
Tebliğ ayrıca, indirim kapsamındaki faaliyetlerden elde edilmekle birlikte aşağıdaki gelirlerin indirim hesabına dahil edilmeyeceğini açıkça belirtmektedir.
Buna göre;
indirim hesabında dikkate alınmayacaktır.
Dolayısıyla yalnızca transit ticaret veya yurt dışı alım satım aracılık faaliyetinden doğan ticari kazanç indirim kapsamına girecektir.
Tebliğde, söz konusu indirimden yararlanılabilmesi için aşağıdaki şartların birlikte sağlanması gerektiği belirtilmiştir.
- Satışa konu malların yurt dışından satın alınması
- Malların Türkiye'ye fiziksel olarak getirilmemesi
- Malların yeniden yurt dışındaki alıcılara satılması veya alım satıma ilişkin aracılık faaliyetinin tamamen yurt dışında gerçekleşmesi
- Aracılık faaliyetlerinde hem alıcının hem de satıcının Türkiye'de yerleşik olmaması
- Elde edilen kazancın, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi
- İndirime konu kazancın kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmesi
Tebliğ ayrıca, yalnızca bu faaliyetlerden doğan ticari kazançların indirim kapsamında olduğunu; faiz gelirleri, kur farkları, iştirak kazançları veya faaliyetle doğrudan bağlantısı bulunmayan diğer gelir unsurlarının indirim hesabına dahil edilmeyeceğini açıklamaktadır.
Uygulama Örneği 1 – Transit Ticaret Kazancı
Tebliğde yer verilen ilk örnekte, Türkiye'de tam mükellef olan (A) A.Ş., Almanya'da mukim bir üreticiden satın aldığı malları Türkiye'ye getirmeksizin Mısır'da mukim başka bir şirkete satmaktadır.
Şirket bu işlem sonucunda 1.000.000 TL kazanç elde etmiş ve söz konusu kazancı kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihten önce Türkiye'ye transfer etmiştir.
Tebliğe göre;
mallar Türkiye'ye hiç getirilmemiş,
satış tamamen yurt dışında gerçekleşmiş,
kazanç süresinde Türkiye'ye transfer edilmiş olduğundan,
elde edilen kazancın %95'i, yani 950.000 TL, kurum kazancından indirilebilecektir.
Dolayısıyla şirket yalnızca kalan 50.000 TL üzerinden kurumlar vergisi hesaplayacaktır.
Uygulama Örneği 2 – Yurt Dışındaki Mal Alım Satımına Aracılık Faaliyeti
Tebliğde yer verilen ikinci örnekte, (C) A.Ş., İstanbul'da mukim bir şirket olarak Mısır'da mukim satıcı ile Fransa'da mukim alıcı arasında gerçekleştirilen mal alım satımına aracılık etmektedir.
Şirket bu faaliyet karşılığında 400.000 TL aracılık komisyonu elde etmiş ve söz konusu kazancı yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer etmiştir.
Tebliğde yapılan açıklamaya göre;
- faaliyet tamamen yurt dışında gerçekleşmektedir
- alıcı ve satıcı Türkiye'de bulunmamaktadır
- şirket yalnızca aracılık hizmeti sunmaktadır
- elde edilen kazanç süresinde Türkiye'ye transfer edilmiştir
Bu şartların tamamının sağlanması nedeniyle 400.000 TL tutarındaki aracılık kazancının %95'i, yani 380.000 TL, kurum kazancından indirilebilecektir. Böylece yalnızca 20.000 TL kurumlar vergisine tabi olacaktır.
Uygulama Örneği 3 – İstanbul Finans Merkezi Katılımcıları İçin %100 İndirim
Üçüncü örnekte, İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren (C) A.Ş., Japonya'da mukim bir firmadan satın aldığı ürünleri Türkiye'ye getirmeksizin Birleşik Arap Emirlikleri'nde mukim bir firmaya satmaktadır.
Şirket bu işlemden 2.000.000 TL kazanç elde etmiş ve söz konusu kazancın tamamını kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içerisinde Türkiye'ye transfer etmiştir.
Normal şartlarda bu faaliyet için uygulanacak indirim oranı %95 olmakla birlikte, şirketin İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesiyle faaliyet göstermesi nedeniyle Tebliğde öngörülen özel düzenleme uygulanacaktır.
Bu kapsamda şirket, 2.000.000 TL tutarındaki kazancın tamamını (%100) kurum kazancından indirebilecektir.
Bu örnekle Tebliğ, İstanbul Finans Merkezi katılımcıları bakımından getirilen ilave teşvikin uygulamasını somutlaştırmaktadır.
Uygulama Örneği 4 – İndirimin Uygulanamayacağı Durum
Dördüncü örnekte ise Tebliğ, indirimin uygulanamayacağı bir durumu açıklamaktadır.
Örnekte (A) A.Ş., Almanya'da mukim bir firmadan satın aldığı malları Türkiye'deki antrepoya getirmekte, daha sonra ise bu malları Fransa'da mukim müşterisine satmaktadır.
Her ne kadar satış yurt dışındaki bir müşteriye yapılmış olsa da, malların Türkiye'deki antrepoya getirilmiş olması nedeniyle Kanunda öngörülen temel şartlardan biri ihlal edilmektedir.
Dolayısıyla söz konusu satıştan elde edilen kazanç için %95 kurumlar vergisi indirimi uygulanamayacaktır.
Tebliğ bu örnekle, malların Türkiye'ye fiilen giriş yapması halinde, daha sonra tekrar yurt dışına satılmış olsalar dahi düzenlemeden yararlanılamayacağını açıkça ortaya koymaktadır.
İndirime Konu Kazancın Tespiti
Tebliğde, indirim tutarının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslara da ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
Buna göre, indirim hesabında esas alınacak kazanç; indirim kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan, bu faaliyetlere ilişkin maliyetler ile gider unsurlarının düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.
Faaliyetlerini hem indirim kapsamındaki hem de indirim kapsamında olmayan işlemlerle birlikte yürüten mükelleflerin;
- hasılatlarını,
- maliyetlerini,
- faaliyet giderlerini
ayrı ayrı izleyebilecek şekilde muhasebe kayıtlarını oluşturmaları gerekmektedir.
Bu şekilde indirim hesabına yalnızca ilgili faaliyete isabet eden gerçek kazanç dahil edilecektir.
İndirim Kapsamına Girmeyen Gelirler
Tebliğ ayrıca, indirim kapsamındaki faaliyetlerden elde edilmekle birlikte aşağıdaki gelirlerin indirim hesabına dahil edilmeyeceğini açıkça belirtmektedir.
Buna göre;
- faaliyet dışı gelirler
- mevduat faizleri
- repo gelirleri
- kur farkı gelirleri
- iştirak hissesi satış kazançları
- sabit kıymet satış kazançları
- diğer olağan dışı gelir ve kârlar
indirim hesabında dikkate alınmayacaktır.
Dolayısıyla yalnızca transit ticaret veya yurt dışı alım satım aracılık faaliyetinden doğan ticari kazanç indirim kapsamına girecektir.
- Nitelikli Hizmet Merkezlerinin Yurt Dışında Elde Ettikleri Kazançlarda Kurumlar Vergisi İndirimiTebliğin bir diğer önemli düzenlemesi, nitelikli hizmet merkezlerine tanınan kurumlar vergisi indirimine ilişkindir.
7582 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10. maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların münhasıran yurt dışına sundukları hizmetlerden elde ettikleri kazançlar için yeni bir kurumlar vergisi indirimi uygulaması getirilmiştir.
Bu kapsamda;- genel uygulamada söz konusu kazançların %95'i,
- Cumhurbaşkanınca belirlenen endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri ile
- İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesi alarak faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri
bakımından ise söz konusu kazançların tamamı (%100) kurum kazancından indirilebilecektir.
İndirimin uygulanabilmesi için;- hizmet gelirinin münhasıran yurt dışından elde edilmesi
- kazancın yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi
- ilgili kazancın kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmesi
gerekmektedir.
Ayrıca Tebliğde, nitelikli hizmet merkezi faaliyetleri dışında elde edilen gelirlerin bu indirim kapsamında değerlendirilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. - Üretim ve Zirai Faaliyetlerden Elde Edilen Kazançlarda %12,5 Kurumlar Vergisi Uygulaması7582 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununun 32. maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak uygulanacaktır. Bu uygulama, 2027 hesap döneminden itibaren elde edilen kazançlar için geçerlidir.
Tebliğde ayrıca, Kurumlar Vergisi Kanununun 32. maddesinin yedinci ve sekizinci fıkralarında yer alan indirimli oranların, üretim ve zirai üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara uygulanacak %12,5 oranı ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği açıklanmıştır. Buna göre, üretim veya zirai üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara ilişkin indirim hesaplandıktan sonra, Kanunun diğer indirimli oran hükümleri ayrıca dikkate alınacaktır.
Üretim Faaliyetinden Elde Edilen Kazancın Tespiti
Tebliğde, indirimli kurumlar vergisi oranının üretim faaliyetinden elde edilen kazanca uygulanacağı, bu nedenle öncelikle üretim faaliyetine isabet eden kazancın doğru şekilde belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Birden fazla üretim konusunda faaliyette bulunan mükelleflerin üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar (üretim faaliyetlerinden doğan zararlar da dikkate alınmak suretiyle) birlikte değerlendirilecek ve tek bir üretim faaliyeti sonucu elde edilen net kazanç esas alınacaktır. Bu kazanç üzerinden %12,5 oranı uygulanacaktır.
Üretim faaliyetinin yanı sıra üretim dışında başka faaliyetlerden de kazanç elde edilmesi halinde ise, indirimli kurumlar vergisi uygulanacak matrah, fiilen üretim faaliyetinden elde edilen kazancın ticari bilanço kârına oranlanması suretiyle hesaplanacaktır.
Tebliğde bu hesaplama aşağıdaki formül ile gösterilmektedir:
İndirimli orana tabi matrah = Kurumlar vergisi matrahı × (Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç / Ticari bilanço kârı)
Bu yöntemle hesaplanan matraha %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacak, kalan matrah ise genel kurumlar vergisi oranına tabi olacaktır.
Uygulama Örneği 1
Tebliğde yer verilen ilk örnekte, sanayi sicil belgesine sahip (F) A.Ş., 2027 yılında üretim faaliyetinden 1.400.000 TL, üretim dışındaki faaliyetlerinden ise 600.000 TL kazanç elde etmiştir.
Şirketin;
Ticari bilanço kârı 2.000.000 TL,
Kanunen kabul edilmeyen giderleri 500.000 TL,
Geçmiş yıl zararları 1.200.000 TL,
Kurumlar vergisi matrahı ise 1.300.000 TL olarak hesaplanmıştır.
Bu durumda Tebliğde yer verilen hesaplamaya göre;
İndirimli orana tabi matrah
= 1.300.000 TL × (1.400.000 / 2.000.000)
= 910.000 TL
olarak hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla;
910.000 TL tutarındaki matraha %12,5 kurumlar vergisi,
kalan 390.000 TL tutarındaki matraha ise genel kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Uygulama Örneği 2
İkinci örnekte sanayi sicil belgesine sahip (G) A.Ş., iki farklı üretim faaliyeti yürütmektedir.
Şirket;
tarımsal makine satışından 3.800.000 TL kazanç,
sağlık ürünleri satışından 1.200.000 TL zarar,
diğer üretim faaliyetinden 1.800.000 TL zarar
elde etmiştir.
Bu nedenle üretim faaliyetlerinin toplam sonucu 800.000 TL kazanç olarak dikkate alınmaktadır.
Şirketin;
Ticari bilanço kârı 2.000.000 TL,
Kurumlar vergisi matrahı ise 1.000.000 TL'dir.
İndirimli orana tabi matrah şu şekilde hesaplanmaktadır:
1.000.000 TL × (800.000 / 2.000.000) = 400.000 TL
Dolayısıyla;
400.000 TL tutarındaki matraha %12,5, kalan 600.000 TL tutarındaki matraha ise genel kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Tebliğ bu örnekle, üretim faaliyetleri arasında oluşan zararların birbirleriyle mahsup edilmesi gerektiğini özellikle vurgulamaktadır.
Tebliğde, indirimli kurumlar vergisi oranının üretim faaliyetinden elde edilen kazanca uygulanacağı, bu nedenle öncelikle üretim faaliyetine isabet eden kazancın doğru şekilde belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Birden fazla üretim konusunda faaliyette bulunan mükelleflerin üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar (üretim faaliyetlerinden doğan zararlar da dikkate alınmak suretiyle) birlikte değerlendirilecek ve tek bir üretim faaliyeti sonucu elde edilen net kazanç esas alınacaktır. Bu kazanç üzerinden %12,5 oranı uygulanacaktır.
Üretim faaliyetinin yanı sıra üretim dışında başka faaliyetlerden de kazanç elde edilmesi halinde ise, indirimli kurumlar vergisi uygulanacak matrah, fiilen üretim faaliyetinden elde edilen kazancın ticari bilanço kârına oranlanması suretiyle hesaplanacaktır.
Tebliğde bu hesaplama aşağıdaki formül ile gösterilmektedir:
İndirimli orana tabi matrah = Kurumlar vergisi matrahı × (Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç / Ticari bilanço kârı)
Bu yöntemle hesaplanan matraha %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacak, kalan matrah ise genel kurumlar vergisi oranına tabi olacaktır.
Uygulama Örneği 1
Tebliğde yer verilen ilk örnekte, sanayi sicil belgesine sahip (F) A.Ş., 2027 yılında üretim faaliyetinden 1.400.000 TL, üretim dışındaki faaliyetlerinden ise 600.000 TL kazanç elde etmiştir.
Şirketin;
Ticari bilanço kârı 2.000.000 TL,
Kanunen kabul edilmeyen giderleri 500.000 TL,
Geçmiş yıl zararları 1.200.000 TL,
Kurumlar vergisi matrahı ise 1.300.000 TL olarak hesaplanmıştır.
Bu durumda Tebliğde yer verilen hesaplamaya göre;
İndirimli orana tabi matrah
= 1.300.000 TL × (1.400.000 / 2.000.000)
= 910.000 TL
olarak hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla;
910.000 TL tutarındaki matraha %12,5 kurumlar vergisi,
kalan 390.000 TL tutarındaki matraha ise genel kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Uygulama Örneği 2
İkinci örnekte sanayi sicil belgesine sahip (G) A.Ş., iki farklı üretim faaliyeti yürütmektedir.
Şirket;
tarımsal makine satışından 3.800.000 TL kazanç,
sağlık ürünleri satışından 1.200.000 TL zarar,
diğer üretim faaliyetinden 1.800.000 TL zarar
elde etmiştir.
Bu nedenle üretim faaliyetlerinin toplam sonucu 800.000 TL kazanç olarak dikkate alınmaktadır.
Şirketin;
Ticari bilanço kârı 2.000.000 TL,
Kurumlar vergisi matrahı ise 1.000.000 TL'dir.
İndirimli orana tabi matrah şu şekilde hesaplanmaktadır:
1.000.000 TL × (800.000 / 2.000.000) = 400.000 TL
Dolayısıyla;
400.000 TL tutarındaki matraha %12,5, kalan 600.000 TL tutarındaki matraha ise genel kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Tebliğ bu örnekle, üretim faaliyetleri arasında oluşan zararların birbirleriyle mahsup edilmesi gerektiğini özellikle vurgulamaktadır.
- Fason İmalat Faaliyetlerinden Elde Edilen Kazançlarda İndirimli Kurumlar Vergisi UygulamasıTebliğde, üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara uygulanacak %12,5 kurumlar vergisi oranının, fason imalat yoluyla gerçekleştirilen üretim faaliyetleri bakımından nasıl uygulanacağına da açıklık getirilmiştir.
Buna göre, üretim faaliyetinin bir kısmının fason olarak yaptırılması, tek başına indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanılmasına engel teşkil etmemektedir. Ancak bunun için mükellefin üretim faaliyetinin esas unsurlarını kendisinin yürütmeye devam etmesi gerekmektedir.
Tebliğde belirtildiği üzere, fason üretim kapsamında elde edilen kazançların üretim faaliyetinden elde edilen kazanç olarak değerlendirilebilmesi için aşağıdaki şartların birlikte sağlanması gerekmektedir:- Fason imalatın, sanayi sicil belgesi ve faaliyet ruhsatında yer alan üretim faaliyetlerine ilişkin olması
- Fason olarak yaptırılan işlemlerin, üretim sürecinin belirli aşamalarıyla sınırlı olması
- Üretime ilişkin organizasyonun ve üretim sürecinin mükellef tarafından yönetilmeye devam edilmesi
- Hammadde veya yardımcı maddelerin mükellef tarafından temin edilmesi
- Üretim faaliyetine ilişkin risk ve sorumluluğun mükellef üzerinde bulunması
Dolayısıyla, üretim sürecinin yalnızca belirli safhalarının dışarıdan hizmet alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi, indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanılmasına engel olmayacaktır.
Buna karşılık Tebliğde, üretim faaliyetinin esas itibarıyla fason üreticiler aracılığıyla yürütülmesi ve mükellefin üretim organizasyonu ile üretim riskini üstlenmeksizin yalnızca ticari faaliyet yürütmesi halinde, bu faaliyetlerden elde edilen kazançların üretim faaliyetinden elde edilen kazanç olarak değerlendirilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. Bu durumda söz konusu kazançlar için %12,5 oranı uygulanmayacaktır.
Üretim ve İhracat Faaliyetlerinin Birlikte Bulunması Halinde İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması
Tebliğde, üretim faaliyetinin yanı sıra ihracat faaliyetinde de bulunan mükellefler açısından indirimli kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin önemli açıklamalara yer verilmiştir.
Buna göre, sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların;
ürettikleri ürünlerin yurt içinde satışından elde ettikleri kazançlar,
ürettikleri ürünlerin ihracatından elde ettikleri kazançlar
birlikte üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilecektir.
Ancak, ihracata konu edilen ürünlerin mükellef tarafından üretilmemesi, başka kişilerden satın alınarak ihraç edilmesi halinde, bu kazanç üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilmeyecektir. Böyle bir durumda yalnızca ihracat faaliyetine ilişkin kurumlar vergisi indirimi uygulanabilecektir.
Tebliğ ayrıca, aynı kazanç unsuru bakımından hem üretim faaliyetine ilişkin %12,5 kurumlar vergisi oranının hem de ihracat kazançlarına ilişkin 5 puanlık kurumlar vergisi indiriminin uygulanmasına ilişkin esasları örnekler üzerinden açıklamaktadır.
Uygulama Örneği 1 – Üretilen Ürünlerin Bir Kısmının İhraç Edilmesi
Tebliğde yer verilen ilk örnekte, sanayi sicil belgesine sahip ve çanta üretimi yapan (H) A.Ş., ürettiği çantaların bir kısmını yurt içinde, bir kısmını ise yurt dışında satmaktadır.
Şirketin 2027 yılı faaliyet sonuçları aşağıdaki gibidir:
Yurt içi satış kazancı: 400.000 TL
İhracat kazancı: 600.000 TL
Ticari bilanço kârı: 1.000.000 TL
Tebliğde yapılan açıklamaya göre, hem yurt içi satış hem de ihracat kazancı mükellefin kendi üretim faaliyetinden kaynaklandığından, 1.000.000 TL tutarındaki kazancın tamamına %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Ancak ihracattan elde edilen 600.000 TL kazanç için ayrıca ihracat faaliyetlerine ilişkin 5 puanlık kurumlar vergisi indirimi uygulanmayacaktır. Bu kapsamda, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın tamamına %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır. Başka bir ifadeyle, üretim faaliyetinden elde edilen ve ihraç edilen ürünlere ilişkin kazanç için 17,5 puanlık bir indirim söz konusu değildir.
Uygulama Örneği 2 – Üretim ve İhracat Faaliyetlerinden Ayrı Kazanç Elde Edilmesi
Tebliğde yer verilen ikinci örnekte, sanayi sicil belgesine sahip (I) A.Ş., ürettiği ısıtma sistemlerinin bir kısmını yurt içinde satmakta, bir kısmını ise ihraç etmektedir. Şirketin 2027 yılına ilişkin verileri aşağıdaki gibidir:
Ticari bilanço kârı: 3.000.000 TL
Yurt içi satışlardan elde edilen kazanç: 900.000 TL
İhraç edilen ürünlerden elde edilen kazanç: 1.500.000 TL
Diğer kazançlar (indirim kapsamında olmayan): 600.000 TL
KKEG: 200.000 TL
Geçmiş yıl zararları: 1.200.000 TL
Kurumlar vergisi matrahı: 2.000.000 TL
Tebliğde, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın aynı zamanda ihracattan elde edilmiş olması halinde, ihracat kazancı için üretim faaliyetine ilişkin indirimli orana ilave olarak 5 puan daha indirim uygulanmayacağı açıkça belirtilmektedir. Başka bir ifadeyle, bu kazanç bakımından 17,5 puanlık bir indirim söz konusu değildir.
Bu kapsamda öncelikle üretim faaliyetinden elde edilen kazanca isabet eden matrah hesaplanmaktadır:
İndirimli orana tabi matrah = Kurumlar Vergisi Matrahı × (Üretim Faaliyetinden Elde Edilen Kazanç / Ticari Bilanço Kârı)
Bu hesaplamaya göre:
2.000.000 TL × (2.400.000 TL / 3.000.000 TL) = 1.600.000 TL
Hesaplanan 1.600.000 TL tutarındaki matraha, üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında (%25-%12,5=) %12,5 indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır. Kurumlar vergisi matrahının kalan 400.000 TL'lik kısmı ise genel kurumlar vergisi oranı üzerinden vergilendirilecektir.
Bu örnek de, üretim faaliyetinden elde edilen ve ihraç edilen ürünlere ilişkin kazanç bakımından, üretim faaliyetine uygulanan indirimli kurumlar vergisi oranına ilave olarak ihracat faaliyetine ilişkin 5 puanlık indirimin uygulanmayacağını göstermektedir.
Uygulama Örneği 3 – Üretim ve Üretim Dışı İhracat Faaliyetlerinin Birlikte Bulunması
Tebliğde yer verilen üçüncü örnekte, sanayi sicil belgesine sahip (J) A.Ş., bir yandan kendi ürettiği inşaat makineleri ile hırdavat ürünlerinin satışını yapmakta, diğer yandan ise beyaz eşya ticareti faaliyetinde bulunmaktadır. Şirket, inşaat makinelerini yurt içinde satarken, hırdavat ürünlerini ihraç etmekte; beyaz eşyaları ise satın alarak ihraç etmektedir.
Şirketin 2027 yılı faaliyet sonuçları aşağıdaki gibidir:
Ticari bilanço kârı: 2.000.000 TL
İnşaat makineleri satış kazancı: 800.000 TL
Hırdavat ürünleri ihracat zararı: 400.000 TL
Beyaz eşya ihracat kazancı: 1.000.000 TL
Diğer kazançlar (indirim kapsamında olmayan): 600.000 TL
Kanunen kabul edilmeyen giderler: 500.000 TL
Geçmiş yıl zararları: 1.200.000 TL
Kurumlar vergisi matrahı: 1.300.000 TL
Tebliğde yapılan değerlendirmeye göre;
Şirketin üretim faaliyetinden elde ettiği net kazanç, inşaat makineleri satışından elde edilen 800.000 TL kazanç ile hırdavat ürünlerinin ihracatından doğan 400.000 TL zararın birlikte değerlendirilmesi sonucunda 400.000 TL olarak hesaplanmaktadır.
Beyaz eşya ihracatından elde edilen 1.000.000 TL kazanç, şirket tarafından üretilmeyen ürünlerin ihracatından kaynaklandığından üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilmemektedir. Ancak bu kazanç ihracat faaliyeti kapsamında olduğundan, ihracat kazançlarına ilişkin kurumlar vergisi indirimi uygulanabilecektir.
Bu kapsamda Tebliğde yer verilen formüle göre;
İndirimli orana tabi matrah (üretim faaliyeti):
1.300.000 TL × (400.000 TL / 2.000.000 TL) = 260.000 TL
olarak hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla;
260.000 TL tutarındaki matraha üretim faaliyetinden kaynaklanması nedeniyle %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Öte yandan, satın alınarak ihraç edilen beyaz eşyalardan elde edilen 1.000.000 TL kazanç nedeniyle ihracat faaliyetine isabet eden matrah ayrıca hesaplanmaktadır.
Bu kapsamda;
İhracat faaliyetine isabet eden matrah:
1.300.000 TL × (1.000.000 TL / 2.000.000 TL) = 650.000 TL
olarak belirlenmektedir.
Böylece;
650.000 TL tutarındaki matraha ihracat kazançlarına ilişkin 5 puan indirimli kurumlar vergisi oranı (%20),
260.000 TL tutarındaki matraha üretim faaliyetine ilişkin %12,5 kurumlar vergisi oranı,
uygulanacak; matrahın kalan 390.000 TL'lik kısmı ise genel kurumlar vergisi oranı üzerinden vergilendirilecektir.
Bu örnekle Tebliğ, aynı kurum bünyesinde hem üretim hem de üretim dışı ihracat faaliyetlerinin bulunması halinde, her bir faaliyet için indirimli kurumlar vergisi uygulamasının ayrı ayrı hesaplanacağını açıkça ortaya koymaktadır.
Halka Açık Şirketlerde İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması
Tebliğde, Kurumlar Vergisi Kanununun 32. maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda, halka açık şirketlere tanınan 2 puanlık kurumlar vergisi indiriminin, üretim ve ihracat faaliyetleri nedeniyle uygulanan indirimli kurumlar vergisi oranlarıyla birlikte nasıl uygulanacağı da açıklanmıştır.
Buna göre, payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumlar, halka arzın gerçekleştiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemi boyunca kurumlar vergisi oranını 2 puan indirimli uygulayabilecektir.
Tebliğde ayrıca;
için öngörülen indirimli oranların, halka açık şirketlere tanınan 2 puanlık indirimden sonra uygulanacağı açıkça belirtilmiştir. Başka bir ifadeyle, indirimler aynı matrah üzerinde birlikte dikkate alınacaktır.
Uygulama Örneği
Tebliğde yer verilen örnekte, payları 2025 yılında ilk kez halka arz edilen ve sanayi sicil belgesine sahip (N) A.Ş., 2027 yılında üretim faaliyetinden 1.400.000 TL kazanç elde etmiştir.
Şirketin;
Kurumlar vergisi matrahı 500.000 TL,
Ticari bilanço kârı ise 2.000.000 TL'dir.
Bu durumda üretim faaliyetine isabet eden matrah;
500.000 TL × (1.400.000 TL / 2.000.000 TL) = 350.000 TL
olarak hesaplanmaktadır.
Tebliğde yapılan açıklamaya göre;
Şirket halka açık olması nedeniyle öncelikle kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli (%23) uygulanacaktır.
Ardından üretim faaliyetinden elde edilen kazanç nedeniyle bu matraha %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Dolayısıyla;
350.000 TL tutarındaki matrah için %12,5,
kalan 150.000 TL tutarındaki matrah için ise halka açık şirketlere uygulanan %23 kurumlar vergisi oranı
esas alınacaktır.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Matrahında Dikkate Alınacak Yeni İndirim Unsurları
Tebliğin son bölümünde, yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin açıklamalar güncellenmiştir.
7582 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik doğrultusunda, aşağıdaki kazançlar yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahının hesaplanmasında indirim konusu yapılabilecektir:
Bu düzenleme ile Tebliğ, söz konusu indirimlerin yalnızca kurumlar vergisi matrahında değil, yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahının hesaplanmasında da dikkate alınacağını açıklığa kavuşturmuştur.
Tebliğde, üretim faaliyetinin yanı sıra ihracat faaliyetinde de bulunan mükellefler açısından indirimli kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin önemli açıklamalara yer verilmiştir.
Buna göre, sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların;
ürettikleri ürünlerin yurt içinde satışından elde ettikleri kazançlar,
ürettikleri ürünlerin ihracatından elde ettikleri kazançlar
birlikte üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilecektir.
Ancak, ihracata konu edilen ürünlerin mükellef tarafından üretilmemesi, başka kişilerden satın alınarak ihraç edilmesi halinde, bu kazanç üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilmeyecektir. Böyle bir durumda yalnızca ihracat faaliyetine ilişkin kurumlar vergisi indirimi uygulanabilecektir.
Tebliğ ayrıca, aynı kazanç unsuru bakımından hem üretim faaliyetine ilişkin %12,5 kurumlar vergisi oranının hem de ihracat kazançlarına ilişkin 5 puanlık kurumlar vergisi indiriminin uygulanmasına ilişkin esasları örnekler üzerinden açıklamaktadır.
Uygulama Örneği 1 – Üretilen Ürünlerin Bir Kısmının İhraç Edilmesi
Tebliğde yer verilen ilk örnekte, sanayi sicil belgesine sahip ve çanta üretimi yapan (H) A.Ş., ürettiği çantaların bir kısmını yurt içinde, bir kısmını ise yurt dışında satmaktadır.
Şirketin 2027 yılı faaliyet sonuçları aşağıdaki gibidir:
Yurt içi satış kazancı: 400.000 TL
İhracat kazancı: 600.000 TL
Ticari bilanço kârı: 1.000.000 TL
Tebliğde yapılan açıklamaya göre, hem yurt içi satış hem de ihracat kazancı mükellefin kendi üretim faaliyetinden kaynaklandığından, 1.000.000 TL tutarındaki kazancın tamamına %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Ancak ihracattan elde edilen 600.000 TL kazanç için ayrıca ihracat faaliyetlerine ilişkin 5 puanlık kurumlar vergisi indirimi uygulanmayacaktır. Bu kapsamda, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın tamamına %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır. Başka bir ifadeyle, üretim faaliyetinden elde edilen ve ihraç edilen ürünlere ilişkin kazanç için 17,5 puanlık bir indirim söz konusu değildir.
Uygulama Örneği 2 – Üretim ve İhracat Faaliyetlerinden Ayrı Kazanç Elde Edilmesi
Tebliğde yer verilen ikinci örnekte, sanayi sicil belgesine sahip (I) A.Ş., ürettiği ısıtma sistemlerinin bir kısmını yurt içinde satmakta, bir kısmını ise ihraç etmektedir. Şirketin 2027 yılına ilişkin verileri aşağıdaki gibidir:
Ticari bilanço kârı: 3.000.000 TL
Yurt içi satışlardan elde edilen kazanç: 900.000 TL
İhraç edilen ürünlerden elde edilen kazanç: 1.500.000 TL
Diğer kazançlar (indirim kapsamında olmayan): 600.000 TL
KKEG: 200.000 TL
Geçmiş yıl zararları: 1.200.000 TL
Kurumlar vergisi matrahı: 2.000.000 TL
Tebliğde, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın aynı zamanda ihracattan elde edilmiş olması halinde, ihracat kazancı için üretim faaliyetine ilişkin indirimli orana ilave olarak 5 puan daha indirim uygulanmayacağı açıkça belirtilmektedir. Başka bir ifadeyle, bu kazanç bakımından 17,5 puanlık bir indirim söz konusu değildir.
Bu kapsamda öncelikle üretim faaliyetinden elde edilen kazanca isabet eden matrah hesaplanmaktadır:
İndirimli orana tabi matrah = Kurumlar Vergisi Matrahı × (Üretim Faaliyetinden Elde Edilen Kazanç / Ticari Bilanço Kârı)
Bu hesaplamaya göre:
2.000.000 TL × (2.400.000 TL / 3.000.000 TL) = 1.600.000 TL
Hesaplanan 1.600.000 TL tutarındaki matraha, üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında (%25-%12,5=) %12,5 indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır. Kurumlar vergisi matrahının kalan 400.000 TL'lik kısmı ise genel kurumlar vergisi oranı üzerinden vergilendirilecektir.
Bu örnek de, üretim faaliyetinden elde edilen ve ihraç edilen ürünlere ilişkin kazanç bakımından, üretim faaliyetine uygulanan indirimli kurumlar vergisi oranına ilave olarak ihracat faaliyetine ilişkin 5 puanlık indirimin uygulanmayacağını göstermektedir.
Uygulama Örneği 3 – Üretim ve Üretim Dışı İhracat Faaliyetlerinin Birlikte Bulunması
Tebliğde yer verilen üçüncü örnekte, sanayi sicil belgesine sahip (J) A.Ş., bir yandan kendi ürettiği inşaat makineleri ile hırdavat ürünlerinin satışını yapmakta, diğer yandan ise beyaz eşya ticareti faaliyetinde bulunmaktadır. Şirket, inşaat makinelerini yurt içinde satarken, hırdavat ürünlerini ihraç etmekte; beyaz eşyaları ise satın alarak ihraç etmektedir.
Şirketin 2027 yılı faaliyet sonuçları aşağıdaki gibidir:
Ticari bilanço kârı: 2.000.000 TL
İnşaat makineleri satış kazancı: 800.000 TL
Hırdavat ürünleri ihracat zararı: 400.000 TL
Beyaz eşya ihracat kazancı: 1.000.000 TL
Diğer kazançlar (indirim kapsamında olmayan): 600.000 TL
Kanunen kabul edilmeyen giderler: 500.000 TL
Geçmiş yıl zararları: 1.200.000 TL
Kurumlar vergisi matrahı: 1.300.000 TL
Tebliğde yapılan değerlendirmeye göre;
Şirketin üretim faaliyetinden elde ettiği net kazanç, inşaat makineleri satışından elde edilen 800.000 TL kazanç ile hırdavat ürünlerinin ihracatından doğan 400.000 TL zararın birlikte değerlendirilmesi sonucunda 400.000 TL olarak hesaplanmaktadır.
Beyaz eşya ihracatından elde edilen 1.000.000 TL kazanç, şirket tarafından üretilmeyen ürünlerin ihracatından kaynaklandığından üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilmemektedir. Ancak bu kazanç ihracat faaliyeti kapsamında olduğundan, ihracat kazançlarına ilişkin kurumlar vergisi indirimi uygulanabilecektir.
Bu kapsamda Tebliğde yer verilen formüle göre;
İndirimli orana tabi matrah (üretim faaliyeti):
1.300.000 TL × (400.000 TL / 2.000.000 TL) = 260.000 TL
olarak hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla;
260.000 TL tutarındaki matraha üretim faaliyetinden kaynaklanması nedeniyle %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Öte yandan, satın alınarak ihraç edilen beyaz eşyalardan elde edilen 1.000.000 TL kazanç nedeniyle ihracat faaliyetine isabet eden matrah ayrıca hesaplanmaktadır.
Bu kapsamda;
İhracat faaliyetine isabet eden matrah:
1.300.000 TL × (1.000.000 TL / 2.000.000 TL) = 650.000 TL
olarak belirlenmektedir.
Böylece;
650.000 TL tutarındaki matraha ihracat kazançlarına ilişkin 5 puan indirimli kurumlar vergisi oranı (%20),
260.000 TL tutarındaki matraha üretim faaliyetine ilişkin %12,5 kurumlar vergisi oranı,
uygulanacak; matrahın kalan 390.000 TL'lik kısmı ise genel kurumlar vergisi oranı üzerinden vergilendirilecektir.
Bu örnekle Tebliğ, aynı kurum bünyesinde hem üretim hem de üretim dışı ihracat faaliyetlerinin bulunması halinde, her bir faaliyet için indirimli kurumlar vergisi uygulamasının ayrı ayrı hesaplanacağını açıkça ortaya koymaktadır.
Halka Açık Şirketlerde İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması
Tebliğde, Kurumlar Vergisi Kanununun 32. maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda, halka açık şirketlere tanınan 2 puanlık kurumlar vergisi indiriminin, üretim ve ihracat faaliyetleri nedeniyle uygulanan indirimli kurumlar vergisi oranlarıyla birlikte nasıl uygulanacağı da açıklanmıştır.
Buna göre, payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumlar, halka arzın gerçekleştiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemi boyunca kurumlar vergisi oranını 2 puan indirimli uygulayabilecektir.
Tebliğde ayrıca;
- üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar,
- ihracat faaliyetlerinden elde edilen kazançlar
için öngörülen indirimli oranların, halka açık şirketlere tanınan 2 puanlık indirimden sonra uygulanacağı açıkça belirtilmiştir. Başka bir ifadeyle, indirimler aynı matrah üzerinde birlikte dikkate alınacaktır.
Uygulama Örneği
Tebliğde yer verilen örnekte, payları 2025 yılında ilk kez halka arz edilen ve sanayi sicil belgesine sahip (N) A.Ş., 2027 yılında üretim faaliyetinden 1.400.000 TL kazanç elde etmiştir.
Şirketin;
Kurumlar vergisi matrahı 500.000 TL,
Ticari bilanço kârı ise 2.000.000 TL'dir.
Bu durumda üretim faaliyetine isabet eden matrah;
500.000 TL × (1.400.000 TL / 2.000.000 TL) = 350.000 TL
olarak hesaplanmaktadır.
Tebliğde yapılan açıklamaya göre;
Şirket halka açık olması nedeniyle öncelikle kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli (%23) uygulanacaktır.
Ardından üretim faaliyetinden elde edilen kazanç nedeniyle bu matraha %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
Dolayısıyla;
350.000 TL tutarındaki matrah için %12,5,
kalan 150.000 TL tutarındaki matrah için ise halka açık şirketlere uygulanan %23 kurumlar vergisi oranı
esas alınacaktır.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Matrahında Dikkate Alınacak Yeni İndirim Unsurları
Tebliğin son bölümünde, yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin açıklamalar güncellenmiştir.
7582 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik doğrultusunda, aşağıdaki kazançlar yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahının hesaplanmasında indirim konusu yapılabilecektir:
- Yurt dışından satın alınan malların Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleştirilen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden elde edilen ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10/1-(i) bendi kapsamında kurum kazancından indirilen kazançlar
- Nitelikli hizmet merkezlerinin münhasıran yurt dışından elde ettikleri ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10/1-(j) bendi kapsamında kurum kazancından indirilen kazançlar
- Finansal hizmet ihracına ilişkin istisna kapsamında kurum kazancından indirilen tutarlar
Bu düzenleme ile Tebliğ, söz konusu indirimlerin yalnızca kurumlar vergisi matrahında değil, yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahının hesaplanmasında da dikkate alınacağını açıklığa kavuşturmuştur.
EKİBİMİZ
- Arzu Akçura, BeOne Ortak
- Berkan Özcan, Vergi UzmanıEmail: Berkan.Ozcan@beone-tr.com
© BeOne Consulting LLC, 2026
Adres: Esentepe Mah., Büyükdere Cad., 193 Levent 193 Plaza, Kat: 2,
Ofis: 229-231 Sisli/İstanbul, 34394, Türkiye
www.beone-tr.comTel: +90 533 935 12 67
This website uses cookies to improve your user experience. If you continue on this website, you will be providing your consent to our use of cookies.